ตำนานปางห้ามสมุทร
เมื่อพระพุทธเจ้าด้วยเหล่าสาวกเสด็จไปถึงเมืองไพศาลีฝนก็ตกห่าใหญ่ และไหลเข้าท่วมพระนคร
พัดซากศพและสัตว์ ซึ่งปฏิกูลบนแผ่นดินให้ไหลไปสู่ทะเล และเย็นวันนั้น
พระบรมศาสดา
ทรงรับสั่งให้พระอานนท์เรียนรัตนสูตร
แล้วจาริกไปในกำแพงเมืองไพศาลี
เจริญมนต์รัตนสูตรนี้เพื่อความสิริมงคลแก่ประชาชน
เมื่อพระอานนท์เถระได้พรมน้ำพุทธมนต์ที่ท่านตั้งจิตประกอบด้วยเมตตา
ระลึกถึงพุทธคุณคือบารมี ๑๐
และเจริญมนต์รัตนสูตรนี้
ประชาราษฎร์ก็หายจากโรคภัย มีกำลังสดชื่น
ตำนานปางห้ามญาติ
บทสวดอภยปริตร
เป็นบทที่ว่าด้วยมนต์ที่ทำให้ไม่ฝันร้ายและการให้อภัย
ในตำนานกล่าวถึงเหล่าศากยวงศ์แห่งนครกบิลพัสดุ์
ซึ่งเป็นพระญาติทางฝ่ายพระพุทธบิดา
และเหล่าโกลิยวงศ์
อันเป็นพระญาติฝ่ายพระพุทธมารดา
เกิดวิวาทกันด้วยเหตุแย่งชิงน้ำในแม่น้ำโรหิณี
พระพุทธองค์ทรงทราบด้วยพระญาณ
จึงแสดงพุทธปาฏิหารย์เหาะมาประทับยืนอยู่ท่ามกลางระหว่างกองทัพทั้งสองฝ่าย
พร้อมตรัสถามว่า
"ระหว่างน้ำ
กับความเป็นญาติพี่น้อง
สิ่งไหนสำคัญกว่ากัน"
กษัตริย์ทั้งสองฝ่ายจึงได้สำนึก
ยอมยุติศึกขออภัยต่อเบื้องพระพักตร์พระพุทธองค์
แล้วกลับคืนดีกันเช่นเดิม
เสมือนตื่นจากฝันร้าย
แม้ผู้ใดนอนฝันร้ายอยู่เสมอ
หรือเมื่อตื่นจากฝันร้ายกลางดึก
มีจิตหวั่นไหว
ให้ภาวนามนต์บทนี้
อาการดังกล่าวจะหายไป
ผู้ใดที่ภาวนาเป็นประจำจะนอนหลับฝันดี
ไม่ตื่นตกใจฝันร้ายเลย
มนต์บทนี้
เรียกตามสามัญเป็นภาษาชาวบ้านว่า
"บทยันทุนฯ"