พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช

พระพุทธลักษณะ  

          พระพุทธรูปประจำพระชนมวารพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชนี้ เป็นพระพุทธรูปประทับยืนแบบสมภังค์แสดงปางอุ้มบาตร โดยพระหัตถ์ทั้งสองประคองบาตรทางเบื้องหน้าพระวรกาย พระพุทธรูปมีพระพักตร์ค่อนข้างกลม พระนลาฏค่อนข้างแคบ พระขนงโก่ง พระเนตรเหลือบต่ำ พระนาสิกโด่ง พระโอษฐ์เรียวและพระกรรณยาว พระเศียรประดับด้วยเม็ดพระศกเล็กแหลมมีเกตุมาลาและรัศมีรูปเปลวไฟ พระพุทธรูปครองอุตราสงค์ห่อคลุมเรียบไม่มีลวดลายประดับ ทิ้งชายอุตราสงค์ตกลงข้างลำพระองค์ทั้งสองข้าง อันตรวาสกที่ทรงเรียบเช่นเดียวกับอุตราสงค์ สำหรับบาตรนั้นจำหลักลายดอกไม้ลงยาสี   

          พระพุทธรูปประทับยืนเหนือปัทมาสน์ ประกอบด้วยกลีบบัวหงายซ้อนกันเหนือฐานเขียงรูปแปดเหลี่ยม

ประวัติ

          พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้สร้าง พระพุทธรูปประจำพระชนมวารพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เป็นพระพุทธรูปปางอุ้มบาตร ตามพระราชประวัติ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช  

          ทรงพระราชสมภพวันพุธ แรม ๘ ค่ำ เดือน ๔ ปีมะโรง จุลศักราช ๑๐๙๘ ตรงกับวันที่ ๒๐ มีนาคม พุทธศักราช ๒๒๗๙

          เสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติ สถาปนาพระบรมราชจักรีวงศ์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ วันเสาร์ แรม ๙ ค่ำ เดือน ๕ ปีขาล จุลศักราช ๑๑๔๔ ตรงกับวันที่ ๖ เมษายน พุทธศักราช ๒๓๒๕ รัตนโกสินทรศก ๑

          เสด็จสวรรคต วันพฤหัสบดี แรม ๑๓ ค่ำ เดือน ๙ ปีมะเส็ง จุลศักราช ๑๑๗๑ ตรงกับวันที่ ๗ กันยายน พุทธศักราช ๒๓๕๒ รัตนโกสินทรศก ๒๘

ลักษณะทางประติมานวิทยา

          ตามเรื่องราวในพุทธประวัติมีความกล่าวว่า เมื่อฝนโบกขรพรรษตกลงในท่ามกลางสมาคมพระประยูรญาติแล้ว พระบรมศาสดาได้ตรัสเทศนาเวสสันดรชาดก เหล่าศากยราชทั้งหลายพากันกลับไปโดยมิได้นิมนต์พระผู้มีพระภาคเจ้าให้รับภัตตาหาร ครั้นรุ่งเช้าพระบรมศาสดาทางบาตรพร้อมด้วยพระขีณาสพภิกษุสงฆ์ ๒ หมื่นเป็นบริวาร เสด็จเข้าไปบิณฑบาตในเมืองกบิลพัสดุ์โดยสปาทานจาริก คือเที่ยวบิณฑบาตตามลำดับบ้านไม่มีเว้น ประชาราษฎร์ต่างก็ได้มีโอกาสชมบารมี และมีความปีติยินดีประนมมือนมัสการ นับเป็นครั้งแรกที่ชาวเมืองกบิลพัสดุ์ได้เห็นพระบรมศาสดา ทรงอุ้มบาตรเสด็จพระพุทธลีลาโปรดประชาสัตว์

          ปัจจุบันอัญเชิญพระพุทธรูปประจำพระชนมวารพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ออกประดิษฐานคู่กับประโกศพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ในงานพระราชกุศลทักษิณานุปทาน พระราชพิธีสงกรานต์ เป็นต้น  

| พระมหากษัตริย์ไทยแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ |
 

ปรับปรุงล่าสุดวันที่  12 กุมภาพันธ์ 2547 12:18 น.