ประเพณี พิธีมงคล

    ประเพณี คืออะไร
            ในพจนานุกรมภาษาไทยฉบับบัณฑิตยสถาน ให้คำนิยามคือ กำหนดความหมาย คำประเพณี ว่า "ขนบธรรมเนียมแบบแผน" ขนบ  คือระเบียบแบบอย่าง  ธรรมเนียม  คือ ที่นิยมใช้กันมา แล้วยังมีคำว่า จารีต  ซึ่งในพจนานุกรมฉบับนั้นนิยามไว้ว่า ความประพฤติ ธรรมเนียมประเพณี เพราะฉะนั้นจะเห็นได้ว่าคำว่า ประเพณี ธรรมเนียมประเพณี   ขนบธรรมเนียมประเพณี จารีตประเพณี ถ้าว่าเป็นสามัญก็มีความหมายเท่ากัน กล่าวคือ  "ความประพฤติที่คนในส่วนรวมถือกันเป็นธรรมเนียมหรือเป็นระเบียบ แบบแผน และสืบต่อ กันมานาน จนลงรูปเป็นพิมพ์เดียวกัน"

พระยาอนุมานราชธน 

            เพื่อให้เรื่องราวดำเนินไปตามลำดับขั้นตอนอย่างต่อเนื่อง ง่ายต่อการค้นหา  การเรียบเรียงในเรื่องประเพณี พิธีมงคล และวันสำคัญของไทย จึงขอเริ่มจาก พิธีเกี่ยวกับการเกิดและในวัยเด็ก พิธีเกี่ยวกับการเข้าสู่วัยรุ่น พิธีเกี่ยวกับการเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ พิธีในวัยครองเรือนหรือเมื่อมีครอบครัว รวมทั้งพิธีต่างๆ ที่เกี่ยวกับเทศกาลที่ต้องพบเจอในชีวิตประจำวัน ไปตามลำดับ จนถึงพิธีสุดท้ายสำหรับชีวิตมนุษย์ทุกคน นั่นคือพิธีเกี่ยวกับความตาย เช่น การทำศพและการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่วงลับไปแล้ว

            พิธีเกี่ยวกับการเกิดในวัยเด็ก ได้แก่

        ๑.    พิธีมงคลทำขวัญวัน
        ๒.    พิธีมงคลทำขวัญเดือน
        ๓.    พิธีมงคลโกนผมไฟ
        ๔.    พิธีมงคลการตั้งชื่อ
        ๕.    พิธีทำบุญวันเกิด และพิธีทำบุญอายุ

            พิธีเกี่ยวกับการเข้าสู่วัยรุ่น ได้แก่

            พิธีเกี่ยวกับการเข้าสู่ผู้ใหญ่ได้แก่

            พิธีในวัยครองเรือน ได้แก่

            พิธีเกี่ยวกับการตาย ได้แก่

        ๑.    พิธีเกี่ยวกับการทำศพ
        ๒.    พิธีการทำบุญร้อยวัน
        ๓.    พิธีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่ญาติผู้ล่วงลับ และ
        ๔.    วันสำคัญของไทย

    ประเพณีการทำบุญเลี้ยงพระ

           ตามธรรมเนียมทั่วไปสำหรับคนไทย เมื่อจะมีงานการมงคลใดๆ  ไม่ว่าจะเป็นการทำบุญขึ้นบ้านใหม่ ทำบุญวันเกิด บรรพชาอุปสมบท แต่งงาน  ฯลฯ ย่อมต้องจัดให้มีการทำบุญสวดมนต์เลี้ยงพระ ร่วมด้วยเสมอ เพื่อความเป็นสิริมงคล อีกทั้งยังถือว่าเป็นการสนับสนุน กิจการของพระพุทธศาสนาทางหนึ่งด้วย เพราะพระสงฆ์สาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อได้มีโอกาสมาในงานชุมนุมหรืองานประเพณีของชาวบ้าน ย่อมสามารถสาธยายธรรมเผยแผ่วัตรข้อปฏิบัติอันประเสริฐ แก่สาธุชนทั่วไป
            ดังนั้น แม้ในงานประเพณีอื่นๆที่เป็นอวมงคล เช่น งานศพ งานเกี่ยวกับประเพณีหลังการตาย อันได้แก่ งานทำบุญร้อยวันให้แก่ผู้ที่ล่วงลับ งานสวดทำบุญกระดูก ฯลฯ ก็มีการทำบุญเลี้ยงพระประกอบด้วยเสมอ
            อัน พิธีอวมงคล นั้น ตามความหมายก็คือ การทำพิธีให้ร้ายกลับกลายเป็นดี หรือทำให้ความไม่เป็นมงคล เช่น เมื่อมีคนตายในบ้านกลายเป็นสิริมงคล หลังจากทำพิธีทำบุญสวดมนต์เลี้ยงพระ

  ระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับการทำบุญเลี้ยงพระ

อ้างอิง : ประเพณี พิธีมงคล และวันสำคัญของไทย เรียบเรียงโดย ธนากิต